Gerçek sorular,
Gerçek yanıtlar...

Depremden önce haber veriyor musunuz?

Eğer deprem hiç oluşmadan dakikalar, saatler öncesinde diyorsanız… Hayır! Çünkü;
Bir deprem oluştuğunda, sismik dalgalar merkez üssünden etrafa yayıldığı için, herkes aynı anda depremi hissetmez.
Biz, deprem hiç oluşmadan önce değil, gerçekleşen bir depremi, yıkıcı etkisi size ulaşmadan uyarmaya çalışıyoruz.

 

Neden sadece Marmara Bölgesi?

Sensör olmayan bir lokasyon için erken uyarı çalışmaz. 
Kısıtlı ve kendi kaynaklarımızla Potsdam’dan getirdiğimiz ivme ölçerleri, projeyi geliştirdiğimiz bölgede kurduk.

Uyarı eşik seviyeniz nedir?

Uyarı eşik seviyemiz, depremin Büyüklüğü (Magnitude) değeri ile belirlenmez, uyarı eşik değeri ivme değeridir.
Her 3 eksende 2’şer ivme ölçerin kayıt ettiği ivme değeri, belirlediğimiz eşik seviyesini aştığında, diğer başka kontrollerden sonra uyarı gönderilir.

Ben depremi hissettim, ama sizden uyarı gelmedi. Neden?

1. Hissedilse bile her depremde uyarı gönderilmez. 
2. İvme eşik değeri aşılmamıştır…
3. Sizin nerede olduğunuzu bilmiyoruz. Depremi, istasyonda bizim ölçtüğümüz ivmeden daha yüksek bir ivme ile algılamanıza neden olan faktörler olabilir… Zemin yapısı nasıl ve binanın kaçıncı katındasınız?  

Uygulama neden ücretsiz değil?

Sistemi devam ettirmek ve mükemmel hale getirmek kurmaktan daha zor , daha meşakkatli.
Kurulan altyapı için hiçbir destek almadık. Şahsi bütçe ile desteklenen bir altyapı bu… (ve oldukça pahalı).
Sistemi devam ettirmek için bile aylık istasyon mekan kirası, internet bağlantısı, yıllık olarak yazılım lisansları ve daha önemlisi, acil ihtiyacımız olan istasyonlar için gerekli bütçeyi oluşturmalıyız.
NOT: iOS’da ücretli, Android için şu ana kadar ücretsiz olan uygulama, her iki platformda da ücretli olacaktır.

Size mesaj gönderdim. Dönmediniz.

1. Geç de olsa her soruya mutlaka yanıt veriyoruz.
2. Bizler, geçimini buradan kazanan kişiler değiliz. Deprem endişesi hepimizin ortak endişesi, aciliyet hissini anlıyoruz, ama zaman ve fırsat buldukça sırayla sorulara yanıt veriyoruz. Size de geri dönüş yapılacak…

Alarm geldi, deprem olmadı. Neden?

Hatalı alarm! 
Sensörlerimiz, çevresel faktörler ile tetiklendiğinde, ölçülen ivme değerini kontrol edebilecek ikinci bir istasyon olmadığından uyarı gönderir.
Uyarının sebebi budur. Özür dileriz fakat yeni yatırımlar ile sistemdeki istasyon sayısını arttırana kadar bu riski ortadan kaldıramıyoruz.
_____________
İlave bilgi: 6 istasyonu kendi içinde teyit edecek şekilde kurguladığımızda da uyarı süresinden zaman kaybediyoruz. 

Diğer bahsedilen özellikler neden uygulamada yok?

1. “Sevdiklerim nerede?” özelliği için Apple’dan uygulamaya onay bekliyoruz. O zaman her iki platformda da açacağız.
2. Tüm baz istasyonları bile devreden çıksa, iletişimi devam ettirecek Mesh-NW ile iletişim için, kullanıcı sayısının milyonlara çıkması gerekiyor. Böyle bile olsa çözülmesi gereken routing sorunu var… O sorunun da patentli yanıtı mevcut, ama yine başka bir desteğe ihtiyacımız olacak… 

Sosyal medyada neden yoksunuz?

İlgilenecek vaktimiz yok. 
20 yıldır yanıtlanmasına rağmen, hala ısrarla sorulan “deprem ne zaman olacak?” sorusuna ve diğer sorulara sabırla yanıt verecek birisine ihtiyacımız var. Eğer gönüllü olarak sosyal medya hesaplarını üstlenmek/ yönetmek isterseniz, lütfen bize ulaşın.

Sistemin çalışma mantığı nedir?

Bir deprem olduğunda, sismik dalgalar oluşur. Bu dalgalardan p-dalgası olarak tanımlanan öncü sismik dalga, saniyede yaklaşık 6-8 km hızla ilerler.  
Esas yıkıcı etkiyi yapan sismik dalgalardan daha hızlı hareket eden bu hareketin istasyonun oluşturduğu noktada ölçülen ivme değeri, eğer bizim belirlediğimiz ivme değerini aşarsa, sensör, bağlı olduğu çift internet bağlantısı üzerinden sunucuya bilgi gönderir. Bu anda GSM ve diğer internet altyapısı hala ayakta olduğu için bilginin aktarılmasında sıkıntı yoktur. 
Sunucu, aldığı bu uyarıyı, push notification olarak kullanıcıların cihazlarına gönderir. 
Eğer internet bağlantınız mevcutsa, uygulamamız bildirimlere kapatılmamışsa; cihaza gelen PN, uygulamanın içindeki ses dosyasını çalıştırarak size uyarı verir.
APPLE’DAN ONAY ALDIĞIMIZDA YAYINLANACAK OLAN “SEVDİKLERİM NEREDE?” ÖZELLİĞİ…
Şu an Android platformundaki uygulamada olan ama geçici olarak kaldırdığımız bu özellik, sadece uyarı geldiğinde 60 sn boyunca, daha önceden oluşturulan kullanıcı grupları arasında lokasyon ve durum (iyiyim/yardıma ihtiyacım var) bilgisini paylaşır.

Milyonlarca kullanıcıya destek verecek bir altyapınız var mı?

Kurduğumuz mimari, eğer maliyetleri karşılanırsa, milyonlarca kullanıcıya destek verecek şekilde kurgulandı. 
Şu an kullanıcı sayısını sınırlı tutmak gibi bir amacımız var. Bunun nedeni ise, sensör /istasyon ve yazılım lisans maliyetlerini karşılayacak altyapıyı büyütecek yatırımı yapmadan ilerlememek.

Deprem anında nasıl davranmalıyım?

Bu sorunun yanıtını biz veremeyiz. 
Amacımız, o gelmemesini istediğimiz an geldiğinde, ölüm ile yaşam arasındaki incecik çizgide size saniyeler kazandırmak.
O saniyelerde nasıl davranacağınızın kararı ve sorumluluğu size kalmış…

Erken Uyarı 5-8 saniyeden fazla olamayacağı için uygulanmaz diyen bilim insanları var. Siz nasıl bunu iddia edebiliyorsunuz.

1. Bu söylem, sadece merkez üssüne en yakın kıyılar için geçerli olduğu için eksik. Yani doğru denemez.
2. Yaşam hakkı kutsaldır. Saniyeler ile hayatını kurtarma şansınız varsa, bu süreyi sizden kimse esirgeme hakkına sahip değildir.
3. Bu en yakın kıyı hattındaki nüfus, sadece 3-4 milyon. Fakat beklenen deprem bir İstanbul depremi değil, Marmara depremidir. Etkilenecek nüfus ise 25 milyona yakındır. Kalan nüfusa, merkez üssüne uzaklığına göre 10 sn, 15 sn, 20 sn ve hatta 25 saniyenin üzerinde bir uyarı süresi kazandırılabilir.
4. 1999 depreminde nasıl Avcılar’da 300’e, Eskişehir’de bile 60’ın üzerinde can kaybettiysek, ve bu beklenen depremde de aynı hata ile erken uyarı sistemini yaygınlaştırmazsak, kaybedeceğimiz canların hesabını kimseye veremeyiz.
5. Uyarı sadece son kullanıcılara değil, cihazlar üzerinden okullara ve fabrikalara da ulaştırılabilir. Üretim yapan bir fabrikada saniyeler içinde “güvenli mod”a alınarak ekipman kırımları minimize edilerek depremdeki maddi hasar da sıfırlanabilir.
Son söz; “Yaşam hakkım kutsaldır. Benim hayatım adıma karar veremezsin” dememiz gerekir.

"Olmaz, yapılamaz" deneni siz nasıl yaptınız?

Ekibimizde farklı disiplinlerden mühendisler var. 
Özellikle son 20 yıldır Türk ve yabancı yer bilimcilerin çabaları, Kuzey Anadolu Fay hattını en iyi bilinen faylardan biri yaptı. Fakat, bu konudaki çalışmaların, biz son kullanıcılara olan etkisi, hayatımıza dokunan çabaları için çoklu disiplin anlayışı ile çalışmalar yapılması gerekiyordu. Bu güne kadar bu yapılmadı.
Biz ise, sadece yer bilimcilerin değil; elektrik, elektronik, yazılım mühendislerinin ortak bilgi birikimini bir araya getirme başarısı gösterdik. 

Şarköy'den ev almayı düşünüyorum. Ne tavsiye edersiniz?

Bu bizim size tavsiye edebileceğimiz bir konu değil. 

Projenize gönüllü destek vermek isterim...

Memnuniyetle… 
Yazılım grubu İstanbul’da. Bakım için istasyonlara destek olmak isteyen mühendis veya teknik arkadaşlara da ihtiyacımız var.Kullanıcı ilişkileri de de bizi çok yoruyor. Bu konuda da desteğe açığız. 

iphone kullanıyorum. 26 Eylül'de sadece bildirim geldi...

26 Eylül 2019 tarihinde gerçekleşen M5.8 depremde uyarı sadece notification (bildirim) olarak geldiği için cihazlarda kullanıcıların dikkatini çekmediğini, bildirimlerin, Apple’ın kuralları gereği üst menüde açılmadığı takdirde görünmediği için, sizlerden de gelen öneriler sonrası değiştirdik.
Artık, her gelen uyarı, uygulamadaki ses dosyasını çalıştırarak mutlaka kullanıcının dikkatini çekeceği özellik ile çalışıyor.

Uygulamada ayarlanabilir bir şey yok. Ben eşik seviyesini kendim ayarlamak istiyorum.

Uyarı eşik seviyesi, sizlerin de basında dinlediğiniz büyüklük ile ölçülmüyor. Saliseler içinde karar veren algoritma, üç eksende ölçülen ivme değeri üzerinden karar veriyor ve bu karar fonksiyonu, kullanıcıların konfigüre edebileceği bir yapıda değil. 
Ama yine de, ivme değerleri ile belirli bir aralık olarak Modified Mercalli Ölçeği arasındaki ilişki üzerinden bir ayarlar özelliği eklemek için çalışıyoruz.

Alarm sesini kendim seçebilir miyim?

Hayır. Uygulama içine gömülü. Zaman bulduğumuzda ileride ekleyeceğiz.

Uygulama kapalı iken de çalışır mı?

Evet. 
Zaten Apple’ın kuralları gereği uygulamayı sürekli arka planda açık tutamıyoruz. 
Ama zaten gerekli bir özellik de değil. Sadece bildirim izinlerinde uygulamamızı kaldırmayın, internetiniz açık olsun yeterli. 

26 Eylül'de eşim bildirim aldı, bana ulaşmadı. Neden?

Kullanıcı ile telefon görüşmesi sonrası, deprem anında aracı ile trafikte ilerleldiğini ve muhtemelen baz istasyonları arası geçişte geçici bir data hattının geçici olarak koptuğu bir ana denk geldiği sonucuna ulaştık. Gücümüzün yetmediği noktalardan biri de bu…

Wi-Fi'dan internete bağlandığımda uygulama açılmıyor

Kullanıcı ile telefon görüşmesi sonrası, şirket telefonu kullandığı ve cihazında kurulu olan MDM uygulamasının erişimi engellediğini ortaya çıkarttık. Normal data erişimi ile uygulamayı kullanmaya başladı… Benzer durumlar olabilir. Kullanıcı tarafından test edilmesi gerekir. Normal Wi-Fi bağlantısında sorun olmaması gerekir.